Academische editie · 2026
Grondslagen en doel van deze editie
Een kritische benadering van de relatie tussen technologie, werk en professionele verantwoordelijkheid.
Voorwoord
Kunstmatige intelligentie heeft haar intrede gedaan in personeelsmanagement via systemen voor classificatie, voorspelling en het genereren van inhoud. Het gebruik ervan maakt een beslissing niet automatisch objectief en verbetert op zichzelf evenmin de kwaliteit van arbeid. Dit boek onderzoekt onder welke voorwaarden deze instrumenten kunnen bijdragen aan beter geïnformeerd, transparanter en verantwoordelijker management.
Het centrale criterium is de menselijke waardigheid. Een sollicitatie, een beoordeling of een loopbaan kan niet zonder context tot een score worden teruggebracht. De mogelijkheid om een taak te automatiseren moet worden onderzocht in samenhang met de legitimiteit van het doel, de kwaliteit van het bewijs en de mogelijkheid om een uitkomst aan te vechten.
Inleiding en afbakening
Deze academisch herziene en ingekorte editie werkt de tien hoofdstukken uit van het manuscript dat de auteur heeft aangeleverd. Ze corrigeert de inhoudsopgave, verwijdert doublures en vervangt promotionele taal door een kritische uiteenzetting. Organisatievoorbeelden worden als didactische situaties gepresenteerd; niet te documenteren successen, interviews of samenwerkingen worden niet aan partijen toegeschreven.
De bespreking omvat informatiesystemen, opkomende technologieën, platforms, prestaties, selectie, planning, agile methoden, beveiliging en de toekomst van werk. De vragenlijsten dienen om begrippen te toetsen en dilemma’s te bespreken. Ze beoordelen niet de geschiktheid voor werk, de persoonlijkheid of de morele waarde van de respondent.
Leeswijze
Elk hoofdstuk benoemt begrippen, ontwerpbeslissingen, risico’s en vragen voor de beroepspraktijk. Het is zinvol vier niveaus te onderscheiden: wat technisch mogelijk, empirisch aangetoond, organisatorisch wenselijk en juridisch toegestaan is. Dat een systeem een signaal kan verwerken, bewijst niet dat dit signaal de beoogde vaardigheid meet.
De juridische en methodologische bronnen zijn aan het einde van het boek gelinkt. De notities van erkende auteurs bieden aanknopingspunten voor reflectie, geen gezagsargumenten die bewijs vervangen. De vertalingen zijn door AI gegenereerde werkversies en vereisen gespecialiseerde taalkundige controle voordat ze als definitief kunnen gelden.
Werkbegrippen
Een informatiesysteem organiseert gegevens en procedures. Een voorspellend model schat uitkomsten op basis van aangeleerde patronen. Een generatief hulpmiddel produceert aannemelijke inhoud die fouten kan bevatten. Automatisering voert regels of handelingen uit en impliceert niet noodzakelijk machinaal leren. Deze categorieën kunnen binnen hetzelfde platform naast elkaar bestaan.
In dit werk betekent menselijk toezicht dat informatie, tijd, deskundigheid en bevoegdheid beschikbaar zijn om een beslissing te herzien of tegen te houden. Een menselijke handtekening aan het einde van een proces waarborgt geen effectieve controle. Verantwoordelijkheid moet vóór ingebruikname worden toegewezen en gedurende de gehele levenscyclus behouden blijven.
Vragenlijsten
Begrip van het hoofdstuk & Dilemma’s in het personeelsbeleid
De dilemma’s krijgen geen morele score en worden niet gebruikt om sollicitanten te beoordelen.