Europa historice cor christianismi fuit et locus ubi Ecclesia Catholica magnam partem identitatis et doctrinae suae firmavit. A primis communitatibus christianis Romae usque ad aetatem Christianitatis Mediaevalis et fundationem magnarum cathedralium Gothicarum, Ecclesia culturam, philosophiam et rem politicam Europaeam penitus affecit. Attamen superioribus decenniis Europa amplam saecularizationem experta est, quae praxim religiosam vehementer minuit et Ecclesiam coram provocatione sine exemplo reliquit: quomodo momentum suum servet in continente ubi religio magis magisque tamquam res privata, non tamquam elementum necessarium vitae publicae, percipitur.
4.9.1 Ecclesia in Italia et Vaticano: Inter Historiam et Tempus Praesens
Italia, in qua Civitas Vaticana sita est, per saecula centrum spirituale et administrativum Ecclesiae Catholicae fuit. Non obstante ruina Potestatis Temporalis Pontificum anno MDCCCLXX, Papa et Curia Romana influxum suum globalem a sede Romana servaverunt. Hodie Vaticanum centrum praecipuum vitae ecclesialis et diplomaticae Ecclesiae manet, miliones peregrinorum et visitatorum quotannis alliciens.
Provocatio Saecularizationis: Quamvis Vaticanum prope sit, praxis religiosa in Italia superioribus decenniis multum decrevit. Multae ecclesiae vacuae sunt et numerus sacerdotum cecidit. Attamen devotio popularis erga sanctos sicut Sanctum Franciscum Assisiensem et Sanctam Ritam fortis manet, et eventus sicut Hebdomada Sancta Romae adhuc turbas congregant.
Papa et Eius Influxus Politicus: Quamvis Vaticanum Status sui iuris sit, eius influxus politicus in Italia fortis manet. Per annos Ecclesia munere moderante in re politica Italica functa est, praesertim in quaestionibus sicut matrimonio et familia. Papa Franciscus rationem magis pastoralem et minus politicam assumpsit, in quaestionibus sicut migratione et paupertate se intendens atque vitare conans ne in certamina factionum Italicarum implicaretur.
4.9.2 Ecclesia in Gallia: Filia Primogenita Ecclesiae et Propugnaculum Laicismi

Gallia historice «Filia Primogenita Ecclesiae» appellata est, ob munus maximum quod in christianismo in Europa firmando atque in fide catholica per Medium Aevum diffundenda egit. Attamen Gallia etiam natio est ubi laicismus hodiernus maxima vi increvit, praesertim post Revolutionem Gallicam et promulgationem Legis de Separatione Ecclesiae et Status anno MCMV, quae strictam separationem inter Ecclesiam et gubernium statuit.
Ecclesia et Laicismus: Hodie Gallia una est ex nationibus maxime laicis Europae, et praxis religiosa catholica ad infimos gradus cecidit. Attamen Ecclesia adhuc munus magni momenti tamquam vox moralis in disputationibus publicis agit, sicut de abortu, euthanasia et educatione religiosa. Certamen Ecclesiae in Gallia non solum pro libertate religiosa est, sed etiam pro iure suo in spatio publico audiendi.
Novae Provocationes: Ecclesia in Gallia provocationes peculiares subit, sicut terrorismum et dialogum inter religiones. Impetus contra ecclesias et sacerdotes, sicut caedes patris Iacobi Hamel anno MMXVI, communitatem catholicam concusserunt. Attamen Ecclesia vocatione ad pacem et corroboratione dialogi cum communitate musulmana respondit.
4.9.3 Ecclesia in Hispania: Fides Viva et Certamina Politica
Hispania relationem ancipitem cum Ecclesia Catholica habuit. Quamvis per saecula propugnaculum fidei et Reformationis Catholicae fuerit, cum personis sicut Sancto Ignatio de Loyola et Sancta Teresia Abulensi, Ecclesia etiam tamquam socia monarchiae et potestatis politicae visa est. Post Bellum Civile Hispanicum et per dictaturam Francisci Franco, Ecclesia cum regimine arcte coniuncta fuit, quod ei tempore transitus democratici hostilitatem attulit.
Munus Ecclesiae Hodie: Praxis religiosa in Hispania decrevit, sed Ecclesia institutio potens manet, praesertim in rebus educationis et caritatis. Conferentia Episcopalis Hispanica vox fortis in defensione valorum catholicorum fuit, sed etiam cum praeterito suo reconciliari et ad societatem accommodari conata est quae magis magisque se agnosticam vel atheam profitetur.

Devotio Popularis: Saecularizatione non obstante, Hebdomada Sancta in urbibus sicut Hispali et Malaca eventus magni momenti culturalis et spiritualis manet. Processiones et peregrinationes ostendunt fidem popularem vivam manere, quamvis praxis regularis decreverit.
4.9.4 Ecclesia in Germania: Dialogus Theologicus et Discrimen Identitatis
Germania historice centrum intellectuale christianismi fuit. Est locus originis Reformationis Protestanticae et patria personarum sicut Martini Lutheri. His divisionibus historicis non obstantibus, Germania Ecclesiae Catholicae theologos magni influxus quoque dedit, sicut Carolum Rahner et Iosephum Ratzinger, qui Papa Benedictus XVI factus est.
Dialogus Oecumenicus: Ecclesia Catholica in Germania in prima acie dialogi oecumenici cum ecclesiis protestanticis fuit. Conferentia Episcopalis Germanica incepta promovit ad divisiones superandas et communia fundamenta invenienda, praesertim in quaestionibus sicut ethica sociali et bioethica.
Discrimen Cleri: Germania etiam centrum praecipuum discriminis ecclesialis fuit quod ad scandala abusus et amissionem credibilitatis cleri pertinet. Numerus catholicorum qui Ecclesiam relinquunt crevit, et multae dioeceses in processu restructurationis sunt. Attamen Ecclesia in Germania influxum suum servat et munus magni momenti in educatione et caritate agit.
4.9.5 Ecclesia in Europa Orientali: Fides Firma post Communismum

In nationibus Europae Orientalis, sicut Polonia, Hungaria et Romania, Ecclesia Catholica per decennia propugnaculum resistentiae adversus regimina communistica fuit. Papa Ioannes Paulus II, e Polonia oriundus, persona maximi momenti in ruina communismi fuit et symbolum spei multis catholicis regionis manet.
Provocatio Modernitatis: Post ruinam communismi, Ecclesia ad novas condiciones se accommodare debuit. Quamvis praxis religiosa alta maneat, saecularizatio et deminutio vocationum graves provocationes sunt. Ecclesia munus suum iterum definire conata est in societatibus quae, quamvis formaliter catholicae sint, magis magisque a materialismo et relativismo morali afficiuntur.
Nationalismus et Ecclesia: In quibusdam nationibus, sicut Polonia et Hungaria, Ecclesia ob propinquitatem cum motibus nationalisticis reprehensa est. Hoc divisiones intra Ecclesiam genuit et ad disputationes de munere catholicismi in re politica nationali duxit.

