Studium Ecclesiae Catholicae infirmos curandi ad prima christianismi saecula redit, cum christiani ab aliis coetibus religiosis et philosophicis distinguerentur propter curam exclusorum, pauperum et aegrotorum. Verbis Iesu inspirati: «Infirmus eram, et visitastis me» (Matthaeus 25,36), primi christiani curam infirmorum non modo opus caritatis, sed etiam modum Christum in patientibus videndi existimabant.
Medio Aevo Ecclesia praecipua institutio curae sanitatis dedita facta est. Monasteria et conventus hospitalia ad infirmos curandos exstruxerunt, et ordines religiosi, velut Hospitalarii Sancti Ioannis de Deo et Fratres Ordinis Sancti Camilli, servitio infirmorum vulneratorumque unice se dedicarunt. Haec prima hospitalia non modo loca erant ubi cura medica elementaris praestabatur, sed etiam spatia orationis, solacii et comitatus spiritualis. Cura animae pars integra sanationis existimabatur, et monachi herbarum medicinalium administrationem cum precibus psalmisque recitandis coniungebant.
Forma hospitalis mediaevalis adventu Renascentiae et Aetatis Modernae evoluta est. Maiora et magis propria hospitalia in urbibus, velut Lutetia, Roma et Venetiis, condita rationem medicinae magis ordinatam et scientificam attulerunt. Iesuitae praesertim hospitalia et sedes investigationis in Novo Orbe instituerunt, necessitatibus communitatum indigenarum et ab Africanis ortarum consulentes. Haec hospitalia etiam sedes institutionis futurorum medicorum et chirurgorum facta sunt, ad progressionem medicinae occidentalis multum conferentia.
Progrediente saeculo XIX Ecclesia novas necessitates et provocationes subiit. Revolutio Industrialis magnum pauperum urbanorum numerum secum attulit, quorum multi morbis laborabant ex duris vitae condicionibus in officinis et vicis miseris ortis. His in adiunctis exstiterunt personae, velut Sancta Maria Soledad Torres Acosta, conditrix Servarum Mariae Ministrantium Infirmis, quae aegrotos in propriis domibus curandos sibi proposuerunt, et Sanctus Damianus Molokaiensis, qui leprosis in colonia Havaiana heroice servivit.
Inter momenta praecipua recentis historiae curae sanitatis catholicae fuit opera Sanctae Teresiae Calcuttensis in India. Conditrix Missionariarum Caritatis, Sancta Teresia vitam «pauperrimis pauperum» curandis devovit, inter quos leprosi, moribundi et morbo AIDS laborantes erant. Eius radicalis ratio dignitatem cuiusque personae agnoscendi, quacumque condicione corporali vel sociali, milia voluntariorum et sectatorum inspiravit, atque eius opera in plus quam centum triginta nationes totius orbis diffusa est.
Hodie Ecclesia milia hospitalium et valetudinariorum minorum per totum orbem administrat, quorum multa in regionibus ruralibus et difficilis aditus sita sunt, ubi alia officia sanitaria non perveniunt. Secundum relationem Vaticanam Ecclesia circiter viginti sex centesimas partes institutorum curae medicae mundi administrat, inter quae hospitalia, dispensaria, domus senum et sedes rehabilitationis. Haec instituta non modo curationem medicam praebent, sed etiam observantiam dignitatis cuiusque personae, defensionem vitae a conceptione usque ad mortem naturalem et institutionem valetudinis peritorum ratione ethica et humana promovent.
Inter maximas provocationes hodiernas Ecclesiae in re sanitaria est eius sententia de bioethica. In mundo ubi manipulatio genetica, euthanasia et procreatio adiuta magis magisque adsunt, Ecclesia vox critica fuit, sanctitatem vitae et dignitatem patientis defendens. Documenta, velut Litterae encyclicae Evangelium Vitae Ioannis Pauli II et instructiones Congregationis pro Doctrina Fidei, principia ethica descripserunt quibus cura infirmorum regi debeat, inculcantes scientiam semper personae inservire debere, non contra.
In multis nationibus Ecclesia etiam restrictiones legales patitur, quae eius facultatem secundum propria principia moralia agendi limitant. Tamen hospitalia et valetudinaria catholica curam praestantem hominibus cuiusvis fidei et condicionis socialis praebere pergunt, peculiari attentione ad eos qui vulnerabiles sunt neque ad communia systemata sanitatis accedere possunt.
His in adiunctis Pastoralis Sanitatis Ecclesiae munus fundamentale habet. Haec pastoralis, etiam «cura sanitatis spiritualis» appellata, aegrotos non modo quoad corpus, sed etiam quoad affectus et spiritum comitari intendit. Turmae cappellanorum, voluntariorum et religiosorum aegrotos in hospitalibus visitant, eis sacramenta, velut Confessionem et Unctionem Infirmorum, ministrant atque familiis solacium praebent, quae difficilem condicionem patiuntur suos caros dolentes aut morientes videndi.
Ecclesia Catholica fuit et esse pergit pharus spei et sanationis in mundo curae sanitatis. Eius ratio integra, quae curam corporis, animi et spiritus coniungit, pretiosam viam alternativam praebet in systemate sanitatis magis magisque technocratico et impersonali. Per rete hospitalium, valetudinariorum et sedium curationis, Ecclesia missionem suam prosequitur Christum in omni persona patiente videndi atque levamen et spem indigentissimis afferendi.